Yazar: Johan Huizinga
Çevirmen: Orhan Düz
Tür: Tarih-Sosyoloji
Sayfa Sayısı: 296
Homo Ludens adlı bu kitap temelde basit gibi görünen fakat aslında üzerinde düşünüldüğünde hak verilebilecek bir görüşe dayanıyor: İnsan sadece düşünen (Sapiens) ve üreten (Faber) değil aynı zamanda oyun oynayan (Ludens) ve onu yaratan bir varlıktır. Yazar Johan Guizinga için oyun uygarlığın kurucu unsurudur. Yine ona göre oyunun izinden geçmişe doğru gidersek uygarlığa hatta öncesine ulaşabiliriz.
Homo Ludens, oyunun kültür içerisindeki yeri üzerine bir inceleme. Bakıldığında oyun topluma yönelik etkileri ve tarihsel gelişimi açısından çok da kafa yorulmayan bir olgu aslında. Fakat hayatın her alanında öyle veya böyle oyun unsurları ile karşı karşıyayız. Oyunun vazgeçilmez parçalarından birisi olan rekabet her an bizimle birlikte. Sokakta, caddelerde, iş yerlerimizde ve aklınıza gelebilecek birçok yerde rekabet ile kol kolayız. Düşündüğünüzde dünyaya gelişimiz bile bir rekabetin sonucu değil mi?
Bu kitapta oyunun ana unsurlarını öğrendiğimiz gibi birçok olguyla ilişkisine de şahit oluyoruz. Bugün boşa vakit harcamak olarak algılanabilecek oyun unsurunun aslında insanlığın gelişiminde önemli bir etkiye sahip olduğunu söylemek yersiz olmayacaktır. Oyun insan zihnini geliştirirken, insan zihni de oyunu geliştirmiştir. Bunun sonucunda da kültür ve doğal olarak uygarlık var olmuştur.
Eser boyunca oyunun dildeki ifadeleri ile beraber onun hukuk, savaş, sanat, bilim, felsefe, mit ile ilişkilerini de öğreniyoruz. Yazarımız oyunun uygarlaştırıcı etkisi üzerinde ısrarla duruyor. Uygarlığın doğuşundaki oyun etkisini çeşitli örneklerle gözler önüne seriyor. Bu örnekler kimi zaman geçmişte kalmış medeniyetlere aitken kimi zamanda günümüze ait. Ama yazarımız en sonunda günümüzde oyunun sanayileşmenin etkisi ile artık çıkara dayalı bir ilişki haline geldiğini de belirtmeyi ihmal etmiyor. Ona göre artık insanlar oyuncu kimliklerini kaybediyor. Bu da uygarlaşmayı olumsuz etkiliyor.
Özetle Homo Ludens, oyunun izinde uygarlığı arıyor. Onunla beraber de insanlığın anlam arayışını ve yaratıcılığını keşfediyor.
Puanım: 6/10
Yorumlar
Yorum Gönder